به گزارش شهرآرانیوز، در یک دهه اخیر مسئله فروپاشی اسرائیل به یکی از مهمترین مباحث در رسانههای جهان تبدیل شده است. این مسئله بعد از سخن قاطع و آینده نگرانه رهبر شهید انقلاب مبنی بر نابودی اسرائیل در ۲۵ سال آینده به وجود آمد. در ادامه این روند حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت فرارسیدن موسم حج ابراهیمی تأکید کردند: رژیم متزلزل و غده سرطانی صهیونی نیز به مراحل پایانی عمر منحوس خود نزدیک شده و به فضل الهی و مطابق با سخن قاطع و آینده نگر ۱۰ سال قبل رهبر عظیم الشأن شهید قدس اللهُ نَفْسَهُ الزَّکیه ۲۵ سال بعد از آن تاریخ را نخواهد دید، ان شاء الله.»
در دهههای گذشته رژیم صهیونیستی تلاش میکرد خود را یک قدرت باثبات دارای انسجام داخلی و برتر امنیتی در منطقه معرفی کند؛ اما این تنها یک تبلیغات رسانهای بود و پس از عملیات طوفان الاقصی در ۷ اکتبر، این تصویر به تدریج فروریخت. البته پیش از آن نیز بحرانهای داخلی این رژیم علنی شده بود. امروز حتی بسیاری از رسانهها و مراکز مطالعاتی غربی و صهیونیستی نیز از بحرانی سخن میگویند که بیش از آنکه خارجی باشد، ریشه در درون جامعه و ساختار اسرائیل دارد. مسئله اصلی دیگر فقط جنگ غزه یا حزب الله و ایران نیست؛ بلکه شکافی عمیق در امنیت هویت اقتصاد و انسجام اجتماعی اسرائیل است که میتواند در بلند مدت به فروپاشی این رژیم منجر شود مهمترین ضربه، فروپاشی اسطوره ساخته شده امنیت اسرائیل بود.
رژیمی که دههها مشروعیت خود را بر تأمین امنیت صهیونیستها بنا کرده بود، در ۷ اکتبر نتوانست در برابر قیام فلسطینیها از شهرکها و شهروندانش دفاع کند. این شکست فقط یک ناکامی اطلاعاتی نبود بلکه ضربهای روانی به بنیان فکری اسرائیل بود برای نخستین بار شهرک نشینان دریافتند که حتی ارتش و دستگاههای اطلاعاتی این رژیم نیز قادر به جلوگیری از نفوذ و حمله مقاومت نیستند.
اما بحران اصلی زمانی آشکار شد که اسرائیل پس از ماهها جنگ ویرانگر نیز نتوانست به اهداف اعلامی خود برسد. تل آویو وعده نابودی کامل حماس را داده بود، اما با وجود بمباران گسترده و هزینههای عظیم هنوز ساختار مقاومت در غزه پابرجاست. این شکست راهبردی باعث شد اعتماد عمومی به رژیم و ارتش به شدت کاهش پیدا کند.
در کنار شکست نظامی اسرائیل وارد مرحلهای از بحران داخلی بی سابقه شده است. پیش از جنگ نیز جامعه صهیونیستی بر سر طرح جنجالی اصلاحات قضایی دچار شکاف عمیق شده بود هزاران نیروی ذخیره ارتش از جمله خلبانان و نیروهای اطلاعاتی تهدید به عدم همکاری کردند.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیل بیش از ۱۱۰۰ افسر نیروی هوایی و بیش از ۱۰ هزار نیروی ذخیره اعلام کرده بودند در صورت ادامه روند سیاسی کابینه نتانیاهو از خدمت خودداری میکنند این مسئله برای اسرائیل در آن مقطع بسیار خطرناک بود، زیرا استون اصلی قدرت نظامی آن بر نیروهای ذخیره استوار است. وقتی بخشی از نخبگان نظامی مشروعیت کابینه را زیر سؤال میبرند، در واقع انسجام امنیتی رژیم دچار ترک جدی شده است. حتی اندیشکده امنیت داخلی اسرائیل هشدار داده بود که این روند میتواند در آینده توان عملیاتی ارتش را مختل کند. از سوی دیگر، بحران مهاجرت معکوس به یکی از بزرگترین تهدیدهای جمعیتی اسرائیل تبدیل شده است. روزنامه صهیونیستی گلکالیست اعلام کرده که پژوهش جدیدی که سه تن از پژوهشگران برجسته دانشگاه تل آویو تهیه کردهاند، نشان میدهد که حدود ۹۰ هزار اسرائیلی بین ژانویه ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۴ از سرزمینهای اشغالی مهاجرت کردهاند.
همچنین طبق آمار منتشر شده در رسانههای اسرائیلی تنها در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۹ هزار اسرائیلی سرزمینهای اشغالی را ترک کردهاند. روزنامه صهیونیستی گلکالیست اعلام کرده که خطر نه «فوری» بلکه یک خطر راهبردی بزرگ است. اسرائیل بر سرمایه انسانی محدود و متمرکز در بخشهای حیاتی تکیه دارد و برای فروپاشی نظامها نیاز به مهاجرت جمعی نیست! صرفاً خروج گروههای متمرکزی از پزشکان مهندسان، و دانشمندان میتواند مارپیچ سقوطی غیر قابل بازگشت ایجاد کند.
رسانه عبری اسرائیل هیوم نیز گزارش داده که حدود ۷۰ هزار صهیونیست تنها در سال ۲۰۲۵ فلسطین اشغالی را ترک کردند و شکافهای اجتماعی و مهاجرت منفی در حال تشدید است. نکته مهمتر این است که بخش قابل توجهی از مهاجران نیروهای متخصص، تحصیل کرده و فعالان حوزه فناوری هستند؛ یعنی همان قشری که موتور اقتصادی اسرائیل محسوب میشود.
روزنامه واشنگتن پست گزارش داده که بسیاری از این افراد به دلیل ترس از آینده ناامنی، اختلافات داخلی و بی اعتمادی به ساختار سیاسی تصمیم به ترک اسرائیل گرفتهاند. این یعنی اسرائیل به تدریج در حال از دست دادن سرمایه انسانی خود است؛ روندی که در بلند مدت حتی خطرناکتر از جنگ نظامی خواهد بود. بحران اقتصادی نیز هر روز عمیقتر میشود. طبق گزارش رسانههای اسرائیلی هزینه مستقیم جنگ غزه تا پایان ۲۰۲۵ به حدود ۲۰۰ میلیارد شکل معادل بیش از ۵۵ میلیارد دلار رسیده بود.
تجاوز نظامی به ایران و حملات کوبنده انتقامی به اسرائیل بر این بحران به میزان زیادی افزوده است. در واقع، ماجراجوییها و حماقتهای راهبردی اسرائیل در منطقه باعث کاهش رشد اقتصادی رکود در بخش گردشگری، تعطیلی بسیاری از کسب و کارها و فرار سرمایه از سرزمینهای اشغالی شده است.
در عرصه بین المللی نیز اسرائیل به شدت آسیب دیده است. تصاویر ویرانی غزه و کشتار غیر نظامیان باعث شده افکار عمومی جهان به ویژه در غرب نگاه متفاوتی به این رژیم پیدا کنند. اعتراضات گسترده دانشجویان و مردم در آمریکا و اروپا نشان داد که مشروعیت اخلاقی اسرائیل به شدت فرسوده شده است. حتی پژوهشهای دانشگاهی درباره پوشش رسانهای جنگ غزه نیز از کاهش توان اسرائیل در مدیریت افکار عمومی جهانی خبر میدهند. اما شاید مهمترین مسئله بحران هویتی اسرائیل باشد. این رژیم اکنون از درون به چند جامعه متضاد تقسیم شده است سکولارها در برابر مذهبیها راست افراطی در
برابر جریانهای لیبرال یهودیان شرقی در برابر غربیها و حتی اختلاف میان ارتش و کابینه جامعهای که روزی با ترس مشترک متحد میشد امروز دیگر آن انسجام سابق را ندارد. اسرائیل هنوز از حمایت آمریکا برخوردار است، اما تجربه تاریخی نشان داده هیچ رژیمی صرفاً با اتکا به قدرت خارجی دوام نمیآورد، بلکه بحران داخلی آنها را از پا در میآورد. حتی رسانههای مختلف جهان و به ویژه داخل سرزمینهای اشغالی نیز فروپاشی اسرائیل را دیگر یک گزینه دور از ذهن نمیدانند.
روزنامه صهیونیستی هاآرتص اعلام کرده که اسرائیل در تکبر و غرور زندگی میکند و در صدد تغییر دادن منطقه است و همین مسائل باعث شده در یک پیروزی خیالی زندگی کند؛ پیروزیای که البته پایان آن فروپاشی و خشونت خواهد بود. شبکه الجزیره در تحلیلی با عنوان اسرائیل در حال فروپاشی است تأکید کرده که رژیم صهیونیستی دچار فروپاشی انسجام داخلی بحران روانی و فرسایش مشروعیت اجتماعی شده است. میدل ایست مانیتور هم نوشته که رئیس ستاد ارتش اسرائیل درباره «فروپاشی از درون هشدار داده و بحران کمبود نیرو ادامه جنگ و شکاف داخلی را تهدیدی موجودیتی دانسته است.
پوری گلدبرگ، محقق انگلیسی نیز از فروپاشی اسرائیل سخن گفته و تأکید کرده است که رژیم صهیونیستی که سالها خود را قدرتمندترین بازیگر منطقه معرفی میکرد، اکنون با چالشهای بی سابقهای رو به رو است که نشان از ضعف ساختاری فروپاشی داخلی و انزوای فزاینده بین المللی دارد. رژیم صهیونیستی اکنون بیش از هر زمان دیگری شبیه به رژیمی است که از بیرون مسلح به نظر میرسد، اما در درون دچار بحران مشروعیت، بی اعتمادی فرار جمعیت شکاف اجتماعی و فرسایش امنیتی شده است. شکست راهبردی در برابر ایران نیز در جریان جنگ چهل روزه از نگاه بسیاری از کارشناسان جهان نشان داد که اسرائیل روند معکوس قدرت خود را آغاز کرده است. اکنون سخن گفتن از پایان اسرائیل، توصیف آیندهای است که نشانههای آن از هم اکنون دیده میشود.